توافق دفاعی عربستان، ترکیه و پاکستان با هدف
به گزارش سفارت خبر، تقویت دفاع جمعی شکل گرفته است؛ اما دکتر مازیار میر، محقق و پژوهشگر، هشدار می‌دهد که گسترش ترتیبات نظامی رقیب در غرب آسیا، اگر با مدیریت سیاسی همراه نباشد، می‌تواند به افزایش تنش و پیچیده‌تر شدن محاسبات امنیتی منجر شود.
توافق دفاعی مکه در شرایطی شکل گرفته که امنیت عربستان و تهدیدهای منطقه‌ای در دستور کار گفت‌وگوهای سه کشور قرار دارد. در نشست اضطراری ۵ اکتبر ۲۰۲۶ در ریاض، مقام‌های عربستان، ترکیه و پاکستان بر اجرای تعهدات دفاع جمعی و فراهم کردن مقدمات استقرار سریع نیروها و ظرفیت‌های توافق‌شده تأکید کردند.
دکتر مازیار میر، محقق و پژوهشگر، این تحول را از زاویه رقابت ژئوپلیتیکی بررسی می‌کند. او معتقد است هرچند کشورها حق دارند برای حفاظت از امنیت خود همکاری دفاعی برقرار کنند، گسترش چنین همکاری‌هایی می‌تواند در صورت افزایش تقابل و نبود سازوکارهای مدیریت بحران، به تشدید نگرانی‌های متقابل بینجامد.
در متن انتقادی او، قدرت موشکی و پهپادی ایران و موقعیت ژئوپلیتیکی کشور از عوامل مهم در محاسبات امنیتی منطقه به شمار می‌روند. میر بر این باور است که هر طرحی برای تغییر موازنه قدرت باید این ظرفیت‌ها را در نظر بگیرد و نمی‌توان صرفاً با اعلام یک اتحاد نظامی، نتیجه رقابت‌های منطقه‌ای را از پیش تعیین‌شده دانست.
موضوع مهم‌تر، احتمال شکل‌گیری چرخه‌ای از اقدام و واکنش است. اگر هر طرف افزایش توان دفاعی رقیب را تهدیدی مستقیم تلقی کند، ممکن است برای تقویت موقعیت خود به اقدامات متقابل روی آورد؛ روندی که می‌تواند منابع بیشتری را به رقابت نظامی اختصاص دهد و فضای سیاسی منطقه را محدودتر کند.
میر با لحنی تند، ائتلاف مورد اشاره را در برابر قدرت راهبردی ایران ناکافی ارزیابی می‌کند. با این حال، محور اصلی هشدار او درباره پیامدهای رقابت نظامی است: افزایش ظرفیت دفاعی لزوماً به افزایش امنیت پایدار منجر نمی‌شود، به‌خصوص اگر کانال‌های ارتباطی و سازوکارهای کاهش تنش تقویت نشوند.
از این منظر، آزمون واقعی پیمان مکه تنها در توان نظامی اعضای آن خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در این است که آیا این همکاری می‌تواند به امنیت بیشتر منجر شود یا به یکی دیگر از عوامل تشدید رقابت در غرب آسیا تبدیل خواهد شد.
دکترمازیارمیرمحقق و پژوهشگر
