جنگ در راه است یا فرصت صلح؟ اقتصاد ایران در برابر دو سناریوی متفاوت
آینده ایران در شرایطی قرار گرفته که احتمال تشدید تنش از یک سو و امکان باز شدن مسیر دیپلماسی از سوی دیگر، هر دو در محاسبات سیاسی و اقتصادی اهمیت دارند. دکتر مازیار میر، محقق و پژوهشگر، معتقد است اقتصاد ایران باید برای هر دو وضعیت آماده باشد.
به گزارش سفارت خبر، به گفته میر، کاهش تنش میان ایران و آمریکا می‌تواند فضای اقتصادی کشور را تغییر دهد. رفع تحریم‌ها، افزایش صادرات و بازگشت سرمایه‌گذاران خارجی، از جمله عواملی هستند که می‌توانند شرایط جدیدی برای اقتصاد ایران رقم بزنند.
او در این زمینه به ظرفیت بالقوه ورود سرمایه خارجی اشاره می‌کند و برآورد می‌کند که در صورت تنش‌زدایی، این جریان می‌تواند تا ۴۰ میلیارد دلار در سال افزایش پیدا کند.
میر همچنین معتقد است در صورت رفع محدودیت‌های تحریمی، صنعت نفت و گاز ایران می‌تواند ظرفیت صادرات خود را افزایش دهد و درآمدهای ارزی کشور نیز رشد قابل توجهی داشته باشد.
اما موضوع تنها اقتصاد نیست. از دیدگاه این پژوهشگر، ایران به دلیل برخورداری از منابع انرژی، موقعیت ترانزیتی و بازار بزرگ داخلی، ابزارهایی در اختیار دارد که می‌تواند در مذاکرات و مناسبات منطقه‌ای از آنها استفاده کند.
در چنین شرایطی، دیپلماسی برای تهران تنها یک مسیر سیاسی نیست؛ بلکه می‌تواند به ابزاری برای افزایش قدرت اقتصادی و کاهش فشارهای خارجی تبدیل شود.
در مقابل، وقوع جنگ می‌تواند هزینه‌های سنگینی بر اقتصاد ایران تحمیل کند. میر در عین حال معتقد است نباید هزینه‌های جنگ برای آمریکا و متحدانش را نیز از معادله حذف کرد.
برآورد مطرح‌شده در این دیدگاه، از آسیب احتمالی تا حدود ۱۵ درصد تولید ناخالص داخلی ایران در صورت جنگ سخن می‌گوید؛ رقمی که اهمیت آمادگی اقتصادی در برابر سناریوی درگیری را نشان می‌دهد.
با این حال، اگر جنگ رخ ندهد، مسئله اصلی استفاده از فرصت صلح خواهد بود؛ فرصتی که می‌تواند برای اصلاح ساختار اقتصادی، جذب سرمایه و تقویت جایگاه منطقه‌ای ایران به کار گرفته شود.
